Η Μάχη του Σκρά

19/04/2017

Ελληνικό Πυροβολείο στην τοποθεσία Ραπαλουπέτρι στο χωριό Αρχάγγελος. Σε πρώτο πλάνο διακρίνεται ο Ταγματάρχης Κ. Ταβουλάρης με τον πυροβολάρχη Κρυστάλλη.

 

 

Υποστράτηγος Επαμεινώνδας Ζυμβρακάκης Μεραρχία Σερρών, με το επιτελείο του στον Αρχάγγελο

 

Έλα να δεις σπαθιά και γιαταγάνια
που βγάζουν φλόγες και φτάνουν στα ουράνια
εκεί ψηλά ψηλά στα σύνορά μας
τρέχει ποτάμι το αίμα του εχθρού

Της αμύνης τα παιδιά διώξανε το βασιλιά
της αμύνης το καπέλο έφερε το Βενιζέλο
της αμύνης το σκουφάκι
έφερε το Λευτεράκη

 

Σύντομο ιστορικό της Μάχης του Σκρά απο τον Σχη ε.α  ΓΕΩΡΓΙΟ ΒΑΡΔΑΚΑ

Την 22 Μαρτίου 1918 ο Γκυγιωμά σχεδιάζει να προβεί σε εκτέλεση επιθετικού εγχειρήματος  στο Μακεδονικό Μέτωπο  και ορίζει ως αντικειμενικό σκοπό το ΣΚΡΑ ΝΤΙ ΛΕΓΚΕΝ το οποίο αποτελούσε εξέχουσα θέση του Βουλγαρικού μετώπου. Εκτός του φυσικού του πλεονεκτήματος είχε οχυρωθεί και εφοδιασθεί με μεγάλο αριθμό πολυβόλων και όλμων για να αποκρούσει ενδεχόμενη Συμμαχική επίθεση στρεφόμενη εναντίον του μετώπου και των δύο πλευρών του.

Την κύρια προσπάθεια ο Γκυγιωμά την ανέθεσε στο Σώμα Στρατού Εθνικής Αμύνης διότι η επίθεση στο ΣΚΡΑ θα ενίσχυε αφ’ ενός την επιθυμία του να βελτιώσει την θέση της έναντι του σημείου τούτου πρώτης γραμμής των ελληνικών στρατευμάτων και αφ’ ετέρου η ελπίδα του ότι η επιτυχία της ελληνικής επιθέσεως εναντίον μιας τόσο ισχυρής τοποθεσίας θα είχε ως αποτέλεσμα να αποκτήσει ολόκληρος ο ελληνικός στρατός εμπιστοσύνη στας ιδίας αυτού δυνάμεις και να εξυψώσει το ηθικό του. Θα καθίσταντο αξιόμαχος με προοπτική για τις επικείμενες και ευρύτερες επιχειρήσεις που σχεδιάζονται για τον Σεπτέμβριο του 1918.

Την 7 Μαΐου 1918 το Σώμα Στρατού Εθνικής Αμύνης λαμβάνει την διαταγή για την κατάληψη του ορεινού όγκου ΣΚΡΑ ΝΤΙ ΛΕΓΚΕΝ μέχρι την γραμμή Τομουλούς – Σερφ Βολάν.

Η κύρια προσπάθεια ανατίθεται στην Μεραρχία Αρχιπελάγους (Υπτγος Ιωάννου Δημήτριος) με τα τρία Συντάγματά της. Το 1ο Σύνταγμα Σερρών (Τχης Κονδύλης Γεώργιος) κύρια προσπάθεια, το 5ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους (Ανχης Τσιμικάλης Ευθύμιος) αριστερά και το 6ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους (Ανχης Εξαρχάκος Κων/νος) δεξιά.

Ανατολικά της Μεραρχίας Αρχιπελάγους η Μεραρχία Κρήτης (Υπτγος Σπηλιάδης Παναγιώτης) και το 7ο Σύνταγμα Κρητών (Ανχης Γαρδίκας Παναγιώτης) και το 8ο Σύνταγμα Κρητών (Ανχης Σταυριανόπουλος Δημήτριος).

Δυτικά της Μεραρχίας Αρχιπελάγους η Μεραρχία Σερρών (Υπτγος Ζυμβρακάκης Επαμεινώνδας) με το 2ο Σύνταγμα Σερρών (Ανχης Τσερούλης Χαράλαμπος) και το 3ο Σύνταγμα Σερρών (Σχης Καλομενόπουλος Νικόλαος).

Αποστολές των Συνταγμάτων

Δεξιά το 7ο Σύνταγμα Κρητών με το 1ο Τάγμα (Τχης Τζανακάκης Εμμανουήλ), 2ο Τάγμα (Τχης Αλεξάκης Ιωάννης) και το 3ο Τάγμα (Τχης Τσιπουράκης Παναγιώτης) να επιτεθεί με δύο τάγματα στα υψώματα ΜΠΟΣ και ΜΠΟΣΕΤ. Το 8ο Σύνταγμα Κρητών με το 3ο Τάγμα (Τχης Βλαστός Ιωσήφ), το 2ο Τάγμα (Τχης Ζουδιανός Νικόλαος) και το 1ο Τάγμα (Τχης Θεοδωράκος Ιωάννης) ως εφεδρεία να επιτεθεί για την κατάληψη των υψωμάτων ΛΑΝΤΙΓ – ΜΠΟΚΕΤΟ και ΤΑΜΠΛΕΤ.

Αριστερά το 2ο Σύνταγμα Σερρών με το 2ο Τάγμα (Λγος Παλλίδης Παύλος) και το 1ο Τάγμα (Λγος Γρηγοριάδης Νεόκοσμος) να επιτεθεί για την κατάληψη της γραμμής χωρίου ΛΟΥΤΖΙ (Λαγκαδιά) – ΥΨ. ΜΠΟΑ ΝΤΕ ΜΠΥΛΓΚΑΡ – ΜΠΛΟΚΡΟΣΕ.

Το 3ο Σύνταγμα Σερρών (Σχης Καλουμενόπουλος Νικόλαος) με το 2ο Τάγμα (Λγος Καλονάρος Μιχαήλ) θα εξησφάλιζε τον σύνδεσμο μετά της Δυτικής της Μεραρχίας Σερρών Σερβικής Μεραρχίας ΤΙΜΟΚ. Το 3ο Τάγμα (Τχης Καρασεβδάς Παντελής) είχε διατεθεί στην Κεντρική Μεραρχία Αρχιπελάγους για την φύλαξη και μεταφορά των αιχμαλώτων.

Στο κέντρο της παρατάξεως το 1ο Σύνταγμα Σερρών με το 1ο Τάγμα (Τχης Ψάρρας Γεώργιος) το 2ο Τάγμα (Λγος Σκαλτσογιάννης Ιωάννης) και το 3ο Τάγμα (Τχης Βαχάρογλου Θεόδωρος) ως εφεδρεία να επιτεθεί στο ΣΚΡΑ ΝΤΙ ΛΕΓΚΕΝ. Αριστερά το 5ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους μετά 1ο Τάγμα (Τχης Παπαγιάννης Βασίλειος) σε πρώτη γραμμή το 3ο Τάγμα (Τχης Μπάμπαλης Κων/νος) σε εφεδρεία και το 2ο Τάγμα (Λγος Ντόζης Ιωάννης) να επιτεθεί για των οχυρωματικών έργων του ΤΟΜΟΥΛΟΥΖ.

Δεξιά το 6ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους με το 3ο Τάγμα (Τχης Πλαστήρας Νικόλαος) σε πρώτη γραμμή το 2ο Τάγμα (Τχης Καρακούρας Βασίλειος) σε εφεδρεία και το 1ο Τάγμα (Τχης Τσίπουρας Νικόλαος) να επιτεθεί για την κατάληψη των υψ. ΜΠΑΣΤΙΟΝ ΣΑΝΤΡΑΛ – ΚΟΥΡΤΙΝ και ΟΥΒΡΕΖ ΜΠΛΑΝ.

Την 18 Μαΐου 1918 τα Ελληνικά τμήματα εξόρμησαν και επιτέθηκαν με σφοδρότητα – ταχύτητα – θάρρος – ορμή και αποφασιστικότητα παρά τα καταιγιστικά πυρά των Βουλγάρων προς τους αντικειμενικούς σκοπούς των και ανέτρεψαν τους Βουλγάρους πετυχαίνοντας περίλαμπρον νίκην αναγκάζοντας τον Αρχιστράτηγο Γκυγιωμά να τονίσει ότι «χάρις εις την απαράμιλλον ανδρεία και την υπέροχο αυτών ορμητικότητα το Ελληνικό Πεζικό του Στρατηγού Ζυμβρακάκη επέτυχε να εκτελέσει απάσας τας αποστολάς του υπερνίκησαντα άπαντα τα αφ’ ενός των πλέον ανωμάλων εδαφών συσσωρευμένα εμπόδια και επέτυχον δια περιλάμπρου ενεργείας κατάληψη των Βουλγαρικών θέσεων επί μετώπου 12 χιλιομέτρων συλλαβόντα πλέον των 1700 αιχμαλώτων και κυρεύσαντα σημαντικό υλικό.

Βούλγαροι αιχμάλωτοι

Ο Δντής του Γραφείου επιχειρήσεων του Βουλγαρικού επιτελείου Σχης Τόϊκόφ είπε «τα συμβάντα στο ΣΚΡΑ και η απώλεια μιας όχι τόσο οχυρωμένης θέσης προκάλεσε βαθύτατη έκπληξη».

Η  Γαλλόφωνη εφημερίδα της Σόφιας ΗΧΩ υπό καθεστώς πολεμικής λογοκρισίας θα ομολογήσει«Υπήρξε απερίγραπτος η λύσσα με την οποία επολέμησαν οι Βενιζελικοί Έλληνες

Επί του υψώματος του ΣΚΡΑ ο Τχης Κονδύλης Γεώργιος Δκτής του 1ο Συντάγματος Σερρών προήχθη επ’ ανδραγαθία κατόπιν προτάσεως του Αρχιστρατήγου Γκυγιωμά σε Αντισυνταγματάρχη και παρασημοφορήθηκε από τους Γάλλους με το παράσημο της Λεγεώνας της τιμής, υπό των Άγγλων δια του παρασήμου του Λευκού Αετού μετά ξιφών και από την Ελλάδα με τον πολεμικό Σταυρό Α’ Τάξεως. Η καινοτομία του Κονδύλη όπως αφαιρούνται τα φυσίγγια από τα τμήματα εφόδου και να παραμένουν σε αυτά μόνο η λόγχη και οι χειροβομβίδες έγινε δεκτή με θαυμασμό από τους Συμμάχους και εθεσπίσθει υπ’ αυτών δια της μετέπειτα επιθέσεις.

Οι απώλειες των Ελλήνων στη μάχη ανήλθαν σε 29 Αξιωματικούς νεκρούς (μεταξύ των οποίων και ο Τχης Παπαγιάννης Βασίλειος Δκτής του 1ου τάγματος, του 5ου Συντάγματος Αρχιπελάγους ανηψιός του Αρχιστρατήγου Δαγκλή (γιος της αδελφής του) ο οποίος την προτεραίαν της επιθέσεως ζήτησε οικειοθελώς να είναι με το τάγμα του στην πρώτη γραμμή ενώ ήταν το τάγμα του εφεδρεία. Η προτομή του βρίσκεται στο ΣΚΡΑ και ο τάφος του στο ύψωμα ΣΚΡΑ ΝΤΙ ΛΕΓΚΕΝ) και 412 οπλίτες. Τραυματίες 69 Αξιωματικοί και 2135 οπλίτες.

Η Ελλάδα είναι πλέον έτοιμη και με 10 Μεραρχίες επί συνόλω 29 Συμμαχικών λαμβάνει μέρος στην μεγάλη Συμμαχική επίθεση στις 30 Σεπτεμβρίου 1918 για την διάσπαση του Μακεδονικού Μετώπου (ξαναγράφει πάλι σελίδες δόξης στην μάχη της Δοϊράνης) που έχει ως αποτέλεσμα την συντριβή και συνθηκολόγηση των Βουλγάρων.

 

@pastritsis